Cách mạng tháng Tám thành công ngày mấy?
Cách mạng Tháng Tám năm 1945
Sự kiện vĩ đại trong lịch sử dân tộc Việt Nam
Cách mạng Tháng Tám năm 1945 là một trong những mốc son chói lọi nhất của lịch sử Việt Nam hiện đại. Thắng lợi của cuộc cách mạng này không chỉ chấm dứt ách thống trị kéo dài của thực dân, phát xít và chế độ phong kiến, mà còn mở ra một bước ngoặt lịch sử mang tính quyết định, đưa dân tộc Việt Nam bước vào kỷ nguyên mới - kỷ nguyên độc lập, tự do và làm chủ vận mệnh đất nước. Đây là thắng lợi vĩ đại đầu tiên của Nhân dân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam.
Bối cảnh lịch sử và thời cơ “ngàn năm có một”
Cuối năm 1944 - đầu năm 1945, cục diện thế giới chuyển biến nhanh chóng. Chiến tranh thế giới thứ hai bước vào giai đoạn kết thúc với ưu thế nghiêng hẳn về phe Đồng minh. Ở châu Âu, phát xít Đức lần lượt thất bại và chính thức đầu hàng vô điều kiện ngày 9/5/1945. Tại châu Á - Thái Bình Dương, phát xít Nhật rơi vào thế bị bao vây, uy hiếp nặng nề. Ngày 8/8/1945, Liên Xô tuyên chiến với Nhật, nhanh chóng tiêu diệt đạo quân Quan Đông. Đến ngày 14/8/1945, Nhật hoàng tuyên bố đầu hàng vô điều kiện, chiến tranh thế giới thứ hai chính thức chấm dứt.
Những biến động đó đã tạo ra bước ngoặt chiến lược đối với cách mạng Việt Nam. Trung ương Đảng nhận định đây là thời cơ “ngàn năm có một” để Nhân dân ta vùng lên giành độc lập, trước khi quân Đồng minh kéo vào Đông Dương giải giáp quân Nhật và thực dân Pháp tìm cách quay trở lại tái chiếm nước ta.
Ngay từ ngày 9/3/1945, khi Nhật đảo chính Pháp, Ban Thường vụ Trung ương Đảng đã họp khẩn và xác định chủ trương phát động cao trào kháng Nhật cứu nước. Ngày 12/3/1945, Chỉ thị nổi tiếng “Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta” được ban hành, khẳng định thời cơ khởi nghĩa đã chín muồi.
Chuẩn bị lực lượng và xây dựng căn cứ cách mạng
Tháng 4/1945, Trung ương Đảng triệu tập Hội nghị quân sự cách mạng Bắc Kỳ, thống nhất các lực lượng vũ trang thành Việt Nam Giải phóng quân. Hệ thống Ủy ban dân tộc giải phóng được thành lập từ Trung ương đến địa phương, từng bước chuẩn bị bộ máy chính quyền cách mạng.
Đầu tháng 5/1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh từ Cao Bằng về Tuyên Quang, chọn Tân Trào làm căn cứ chỉ đạo cách mạng cả nước. Ngày 4/6/1945, Khu Giải phóng Việt Bắc chính thức ra đời. Từ đây, phong trào kháng Nhật cứu nước lan rộng, kết hợp chặt chẽ giữa đấu tranh chính trị và đấu tranh vũ trang, tạo thế và lực cho cuộc tổng khởi nghĩa.
Phát động Tổng khởi nghĩa và giành chính quyền
Khi thời cơ lịch sử đã chín muồi, ngày 13/8/1945, Ủy ban Khởi nghĩa toàn quốc được thành lập và ban hành Quân lệnh số 1, chính thức phát động Tổng khởi nghĩa trong cả nước.
Ngày 16/8/1945, Quốc dân Đại hội họp tại Tân Trào, thông qua Mười chính sách lớn của Việt Minh, phê chuẩn Lệnh Tổng khởi nghĩa, quyết định quốc kỳ nền đỏ sao vàng, chọn “Tiến quân ca” làm quốc ca và cử ra Ủy ban Giải phóng dân tộc Việt Nam do Chủ tịch Hồ Chí Minh đứng đầu. Cùng thời điểm này, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư kêu gọi toàn dân đứng lên tự giải phóng dân tộc.
Từ ngày 14/8/1945, nhiều địa phương trên cả nước đã chủ động nổi dậy giành chính quyền. Ngày 18/8, Bắc Giang, Hải Dương, Hà Tĩnh, Quảng Nam là những tỉnh đầu tiên giành chính quyền ở cấp tỉnh.
Tại Hà Nội, đỉnh cao của Cách mạng Tháng Tám diễn ra vào ngày 19/8/1945, khi hàng vạn quần chúng và lực lượng tự vệ cách mạng chiếm các cơ quan đầu não của chính quyền tay sai. Chính quyền cũ hoàn toàn sụp đổ, Thủ đô về tay Nhân dân.
Tiếp đó, Huế giành chính quyền ngày 23/8/1945, Sài Gòn - Gia Định giành chính quyền ngày 25/8/1945. Phong trào khởi nghĩa nhanh chóng lan rộng khắp cả nước, từ thành thị đến nông thôn, từ đất liền đến hải đảo.
Chỉ trong vòng khoảng nửa tháng, cuộc Tổng khởi nghĩa Tháng Tám đã giành thắng lợi hoàn toàn. Ngày 30/8/1945, vua Bảo Đại tuyên bố thoái vị, chấm dứt chế độ phong kiến kéo dài hàng nghìn năm. Ngày 2/9/1945, tại Quảng trường Ba Đình, Chủ tịch Hồ Chí Minh đọc Tuyên ngôn Độc lập, khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
Ý nghĩa lịch sử của Cách mạng Tháng Tám
Thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám năm 1945 đã đập tan ách thống trị của thực dân Pháp, phát xít Nhật và chế độ phong kiến, đưa Nhân dân Việt Nam từ thân phận nô lệ trở thành người làm chủ đất nước. Đây là bước nhảy vọt vĩ đại trong lịch sử dân tộc, mở đầu kỷ nguyên độc lập, tự do, Nhân dân làm chủ và độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội.
Cách mạng Tháng Tám cũng khẳng định vai trò lãnh đạo đúng đắn, sáng suốt của Đảng Cộng sản Việt Nam và Chủ tịch Hồ Chí Minh; thể hiện sức mạnh to lớn của khối đại đoàn kết toàn dân tộc và tinh thần yêu nước, tự lực, tự cường của Nhân dân Việt Nam.
Không chỉ có ý nghĩa đối với lịch sử dân tộc, thắng lợi của Cách mạng Tháng Tám còn mang tầm vóc thời đại, cổ vũ mạnh mẽ phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc của các nước thuộc địa và bị áp bức trên thế giới.
Sưu tầm & biên soạn: Penci
